Ŕížaí násiatie mížai-auĺati eo auĺat-miráti Kurd

La beŕyáre síásate ŕagaparasi awmazeríánege zánkúwánaí (ganaĺ) zwánnási, mížúnási eo galnásie hutaránawará, Kurd wa násaíg la ŕížmáraí Irani (Áriái) la qaĺam deríága. Wa Áriái kerdene Kurd mánáí yasa ge zwáne Kurdi eo násaí Kurd baší la Farsi-núa eo düáí islam píá büna. Yání fra düáter la aĺkaftene kutari Sásáni (wašagaí Sásáni ganalkríage Šátáni Kurdia, düáŕáí hutari šáre Kurd) wa dase besaĺmánalagawa da 651 p.I. (páší Isái). Auaiša yání d.g. (dawr eo gerde) sadaí 9um p.I. Kurd dores büa! Pé zánái zíáíter la’í búta beŕonen la, wa Hollandiaw : J. G. Johan ter Haar, 1996, p. 1-3; Een Perzische Grammatica en Historie van deze taal, prof. dr. J.G. Johan ter Haar is hoogleraar aan universiteit van Leiden voor Arabische, Perzische en Turkse Talen en Culturen). Eo wa Eŋriziaw : G. Lazard, “The Rise of the New Persian Language”, in The Cambridge History of Iran Vol. 4 (From the Arab Invasion to the Saljuks) onder redaction of R.N. Frye (London: Cambridge University Press 1975, 595-633).

Cawášaí au beŕyára drúkánia, la péaĺgeri Biryánaí Elamirkanaw ge me la sáĺe 1994aw ta isa wa ŕíawa dawam diára la ŕási ge násaí Kurd eo zwáne Kurdi wámanaí íĺalagaí Elame gawr “Súmeri, Akadi, Babeĺi, (H)aurámi (Aramai), Hati, Huti (Hitti), Húri, Palavi, Suryai eo auwánalíteren ge la weĺáte Kurd toŕíán wadir büa”. Ma baĺgaí šaháti noštamani- gawriána Kurd xesemas awdar la 2400 b.I. (bar la Isá) tá dg. 651 pI. Auwána nisánenalígen ge wa hene Elami, Súmeri, Bábeĺi, Akadi, Barsi, Syri, …, diárien. Noštakanialaga la’í Kurdsán isa awdar xeríánas eo cü ŕož ŕonáka wa zwánale Kurdi gawraw nüsíánas ge wa Kurdi isawa anásían. Da’í noštamaniale hene d.g. 2400 bI. –651 pI., náwe Kurd, Kurdasu eo xaĺkalagaí Kurd la fane Laak, Luuŕ, Aurámi, Záízán eo hécenaw, nüseríága.

Kurdasu (Kurdasán, Kurdasu) yá Kurdašu (the Kurda šu), Elamite from Šuša, ca. 2400 B C?, Pierre AMIET, Glyptique Susienne. Mémoires de la Délégalion archéologique en Iran, Paris, 1972, volume I-II, P.201, nu.1579. - Pl.149. Cf. p. 191) ; also in Hoe Oud zijn de Kurden, H.Q. Berai 2003, p. 17.

Šah Luursu (Šáí Luuŕsu, Luŕsán wágire Iran, weĺate Luuŕalaga), Akkadian from Šuša ca. 2000 BC (MÉMORIES, ACTES JURIDIQUES SUSIENS, V. SHEIL 1930, nu.159). Also Hoe Oud zijn de Kurden, H.Q. Berai 2003, p. 22.

Kuteir Laaksu ( kutar, kutkar, kutawber Laaksu, Laaksán, hokmkar Laaksu) Laaksu (Laakistan) isa wágire Iran, weĺáte Laakalaga), Akkadian from Šuša ca. 2000 BC (MÉMORIES, ACTES JURIDIQUES SUSIENS, V. SHEIL 1932, p. 14, nu. 173). Also Hoe Oud zijn de Kurden? H.Q. Berai 2003, p. 24.

ša haammuú.rabi lú kurdaai (šá Hammú.ŕabí Kurd, Hammú.ŕabí šáí Kurdalaga), Sumerian - Old-Babylonian ca.1800 BC from Mári (Kurdasu in Syria), (Letters to King of Mari “Archives Royales de Mari”, Paris 1950, Jean-Marie DURAND (P. 96) 55 [A.682) 10; Marco BONECHI et Amalia CATAGNOTI (p.60). Also The Mother of Cultures, H. Q. Bérai 2005, p.48A: Hammú.ŕabi (god/lord of the world, god of every one) is also identical with Kurdish and it is comparable with the well known Qurans/Arabic synoniem term “ŕab.al.álamin” name for god.

Ammu.uk Kurdušá- (am.ú.k Kurd.u.ša-, (Hati, Huti, dg.. 1500 barí Masi, la Boghazköi)?)

C. ZACCAGNINI, Roma 1974, pp. 25-26, Oriens Antiqvvs, Volume XIII (1974)

HT 21 + KUB VIII 80 (=CTH 52 II: see J. Friedrich: AFO, 2 [I924-25], pp. 119-124) 2.

KUB = Keilschrifturkunden aus Boghazköi, I-XL, Berlin.

AFO = Archiv für Orientforschung, Berlin-Graz

Kurduaša (Harvard Semitic Studies 42:19, 58:6, 57: 16 and 49: 33).

Kurdali (KBo XV 10 I 2, Otten, KUB XII 63 II 22, KBo V 1 II 23l KUB XXXV 116, 10, ….)

Name of the present Kurdish population between Iran and Iraq. In Iranian side Area from DíLuuŕu-Mírán forwards to South-Eastern Bag.dá the capital of present Iraq. Kurd.a.li means “the Kurdish”, the -li, -lú is comparable with the English –ly, Germany –lich, Dutch -lijk.

Babili Záizzaan híže Úipratuiš (Babili Záízán auwána la Úí.pr.atúiš), Elamite from Bísetün, ca. 540 v. Chr. (Weiβbach 1937, p. 24-25, § 19); Also the Mother of Cultures, H.Q. Bérai 2005, p. 40. Dariuš the Bersian king called the Záízáian, this present Kurdish population and region at the edge of the river Úípŕatú, Babylonian.

La’íra diár díá ge au beŕyára ge Kurd eo zwán Kurdi wa drúkáni Áriái (Irani) yá Bersi anásení qat beŕyáríga nádoresána, xíánatkárána eo jenawsáiána.

Wa’í ŕížawa šáresániati eo miráte auĺatie galalagaí Elami (Súmeri, Akadi, Babeĺi, Hati, Huti (Hittitian), Húri, Aramai, Madi) ŕížmáraí násiatie mížai-auĺati eo miráte auĺati Kurden. Wágirkaráne násaí Kurd hüc péwani yá haqígíán awsare auwána nia. Gwaŕánene ŕížmáraí násiatie mížai-auĺati eo miráte auĺati Kurd wa “Irane gawr, Araqe gawr, Turkiaí gawr yá Soriaí gawr” la wa žíraw kerdene büene násaí Kurd wa žíre Soria, Araq, Turkia eo Iran aula nia. Wa’í seŋawa yáro ya daán sáĺa háda awcúqánen ŕázáwage Kurdi eo háda šúnawbeŕine büene násaí Kurd.

Da 1998 me awdarxesenagam baĺbaĺi kerdem, eo hécenaw da peŕtúkale: H.Q. Bérai, 2002; 2003; 2005 en 2006, beĺáwiaí Biryánaí Elamirkan auwána beĺáw kerdawa.

Aĺgerdene toŕe násati Kurd da gawr eo wáhúaga büwa tüše dožmeni eo daxmasaí beŕí la benagale dawĺati Holland eo hécenaw can dabire bán la zángale Hollandi ge táwánbaren eo dasíán há da ganaĺkerden eo la nís náíne násati eo mížo násaí Kurd, la toŕe tíšaí tamánen eo bargiri la Kurdiati.

Beŕyár awmazeríágaga la táwaki wa ágaiaw násatií ganaĺ aŕaí násaí Kurd diári kerdena eo wa náwe zánkúwánaw násati ŕáskániaí gale Kurd eo péwaní da gawr anan la nís. Yána pé núwágerdene péaĺgeri biryánaí Elamirkan la hüc kárí qemeši nakerdena, tá naílen ŕišek ú benajáŕe ŕási Kurd awdar bekafí eo tá awpíán bü zúr la me háwerden tá bardawámi toŕ eo péaĺgerden eo wáhú Kurdi awpím naí. Emjá au beŕyára ganáĺána wa meláiaw da gerd pelaí melái wa cin aĺ cin dars daíría.

The Hague, 12 January 2006

Hamiit Qliji Berai

Biryanai Elamirkan

Ŕížaí násiatie mížai-auĺati eo auĺat-miráti Kurd

Facebook

Blog

Back