|
New book |
|
Publications By Hamiit Qliji Berai |
|
|
|
|
|
Gáĺe xéz eo téš Dež wa háwdasi zángale Kurd da ganaĺkerden eo la nísnáíne Násiati Auĺati-Mížaie Kurd |
|
La láíene zánkúwánawaí zwánnási eo mížúnási eo galnásie hutarawa, Kurd wa galí Irani (Áriái) la qaĺam deríága. Ronákbire Kurd eo zángalagaí Kurdsán bí ya ge awduŕí becen, au beŕyáre Áriái (Irani) büne Kurda awžírdena, xarnáziš wa píaw akan eo Kurd wa píaw axaĺatenen. Wa Áriái kerdene Kurd mánáí yasa ge zwáne Kurdi eo násaí Kurd baší la Farsi-núa eo düáí islam píá büna. Yání fra düáter la aĺkaftene kutari Sásáni wa dase besaĺmánalagawa da 641 pM. (páš Masi). Auaiša yání dg. (dawr eo gerde) sadaí 9um pM. Kurd dores büa! Pé zánái zíáíter la’í búta beŕonen la Wa Hollandiaw : J. G. Johan ter Haar, 1996, p. 1-3; Een Perzische Grammatica en Historie van deze taal, prof. dr. J.G. Johan ter Haar is hoogleraar aan universiteit van Leiden voor Arabische, Perzische en Turkse Talen en Culturen). Wa Eŋriziaw : G. Lazard, “The Rise of the New Persian Language”, in The Cambridge History of Iran Vol. 4 (From the Arab Invasion to the Saljuks) onder redaction of R.N. Frye (London: Cambridge University Press 1975, 595-633).
La péaĺgeriígaw ge me la sáĺe 1994aw ta isa la zwán eo mežú Kurd kerdema diára násaí Kurd eo zwáne Kurdi wámanaí íĺalagaí Elame gawr, yání: Súmeri, Akadi, Babeĺi, Hiti, Húri, Árámi eo auwánalítera ge la weĺáte Kurd toŕían wadir büna. Noštale šibüaí auwána la 2400 tá 330 bM (barí Masi) wa zwánale gawre Kurden ge da Kurdie isa anásían. Da’u noštamani dawre gawre auwána náwe Kurd, Kurdasu eo xaĺkalagaí Kurd la fane Laak, Luuŕ, Aurámi, Záíán eo hécenaw nüseríága. Da 1998 me auwána beĺáw kerdemasawa. Hécenaw da peŕtúkale: H.Q. Bérai, 2002; 2003; 2005 en 2006 beĺáwiaí Biryánaí Elamirkan. La’íra diár día ge au beŕyára ge Kurd wa Áriái (Irani) anásení qat drúwa eo beŕyáríga xíánatkárána eo jenawsáiána. Tá isa can gel wa peŕtúk eo náma la au zángala da Kurdsán xwásema ge dasaĺgeren la Kurd wa Iráni Kerden. Baĺam auwána wa xátere jifa eo meqám eo kasati žárána eo drúzenánaí xwaíán das la’u xíánata naĺgeren eo tá ŕože emŕo ge ya anüsem, da kolinxéwi zángalagaíániš Kurd wa Irani la qaĺam dían, yání míža eo auĺate Kurd la nís anan eo násnámaí drú eo ganaĺi aŕaí násaí Kurd dores akan.
La’írawa har Kurdíga dawceŕemawa ge la’í búta bídaŋ nanišen. Xéz eo téše xwatán wa har ŕíígaw atwánen la’u zángale Kurdsána bekan, zúr bíaren la’u zángale Kurda tá das la nísnáíene auĺat eo mížaí Kurd aĺgeren. Auĺat eo šáresániati gawre Kurd benagaí auĺat eo šáresániati jahána. Baše fraí la auĺate jaháni daskáre Kurde gawra. Yání aŕaí yakum gel la náw Kurd eo wa dase Kurdaw hátenasawŕás. Miráte auĺati Kurd aŕaí jahán cü: nüsán, kutari eo yásá, emjá yásáí ŕásáne Hammú.Ŕabí, šáí Kurd; dindári eo hu.bani eo šáti.hu.bani, (husari, šádi.husari humsari) hímán hímána báwen eo naxše saraki da žyáne merwati awázen, yání benagaí žyánen da doníáí píše isa. Cenaw ge da peŕtúkaí Sarbaraí Dawrán, Bérai 2006, goškánemasaí, zwáne Kurdi, mízaí Kurd eo auĺate Kurdi jawhare žyán’o büene Kurden, zaward eo zwordári eo beŕáše násaí Kurden, setün betawe Kurden. Awána ŕížmáraí yakati Kurden, yání syásat eo ŕínejáte Kurden. Emjá xáratkarán eo wágirkrán wa háwdasi carcijaháni la’u ŕásia ágan eo wa’u xátera, wa toŕe au tíšawa syásate düáŕože xwaíán awmazeránena. Péŕaw au ŕawana mížú eo auĺat eo násiati Kurd alí awšárdena eo násati drú eo ganaĺ aŕaí gale Kurd diári kerdena eo isaiš bardawámen la sarí. Zángale Kurdsániš péŕawi alíán akan.
Ŕonakbire Kurdiš dasažú yání dasparwardaí náŕásia la búte Kurd eo zwáne eo auĺate eo mížú Kurdi, yasa ge húze syási Kurd nátwání syásatí cárasáz da bar begerí. Syásate húze syási Kurd tá isa tapĺakúrí eo šalmakúrí bísaranjámüa. Ŕonakbir Kurd tá isa wa ŕí dožmenaw syásat wašánega. Aŕaí ázáiati eo bardi Kurdasu syásatí Kurdi garaka.
Den Haag, 11-07-2007 Biryánaí Elamirkan Hamíit Qliji Bérai |
|
Copyright © 1994 -, ELAMIRKAN |